Hangi Bilim Dalı Hangi Konuyla İlgilenir? Tarihin Faydalandığı Bilim Dalları Nelerdir? Bilim Dalları ve Anlamları! - Vatan Kocaeli Gazetesi
22 Ekim 2020 Perşembe

Hangi Bilim Dalı Hangi Konuyla İlgilenir? Tarihin Faydalandığı Bilim Dalları Nelerdir? Bilim Dalları ve Anlamları!


Bilim çok geniş bir konudur. Hergün yeni bir bilgi öğrenmemize neden olan bilim, bazı dallara ayrılmıştır. Her bilim dalının kendine has bazı özellikleri vardır.Türk Dil Kurumu sözlüğünde bilim; “Evrenin ya da olayların bir bölümünü konu olarak seçen, deneysel yöntemlere ve gerçekliğe dayanarak yasalar çıkarmaya çalışan düzenli bilgi.”,“Genel geçerlik ve kesinlik nitelikleri gösteren yöntemli ve dizgesel bilgi.”,“Belli bir konuyu bilme isteğinden yola çıkan, belli bir ereğe yönelen bir bilgi edinme ve yöntemli araştırma süreci.” olarak tanımlanır.

Bilim; neden, merak ve amaç besleyen bir olgu olarak günümüze kadar birçok alt dala bölünmüş, insanların daha iyi yaşam koşullarına kavuşmasına, bilinmeyen olguları bulmasına ve yeni şeyler öğrenmesine neden olmuştur.

Coğrafya


 Her tarihi olay belli bir coğrafi mekanda 
meydana gelir .Tarihi olayların oluşumu esnasında iklim,yeryüzü şekiller,ekonomik faaliyetler konum vb. coğrafi faktörler etkili olabilmektedir.Bu faktörlerin bilinmesi tarihi olayın tüm yönlerinin aydınlatılmasına büyük ölçüde katkı sağlamaktadır.

Arkeoloji (Kazı Bilimi)


 Toprak veya su altında kalmış eski insan 
topluluklarına ait tarihi kalıntılar ve eserleri kazı yaparak ortaya çıkaran ve inceleyen bilimdir. Arkeoloji özellikle tarih öncesi döneme ait araştırmalarda tarih biliminin en önemli yardımcısıdır.

Antropoloji (İnsan Bilimi)


 İnsan ırklarını fiziksel açıdan inceleyen bilim 
dalıdır.İnsanlık tarihinin en eski dönemlerinin aydınlatılmasında tarihe yardımcı olur. Antropolojinin bir dalı olan sosyal antropoloji ise toplumların kültürel gelişmeleri üzerinde durur.

Etnografya (Kültür Bilimi)


 Toplumların kültürel özelliklerini (örf, adet ve 
geleneklerini) inceleyen bilim dalıdır. Etnografyanın ortaya çıkardığı bulgular özellikle yazılı kaynakların yetersiz kaldığı dönemlerin aydınlatılmasında önemli yararlar sağlar.

Hukuk


 Bir toplumda insanların birbirleriyle ve 
devletle ilişkilerini düzenleyen kurallara hukuk denir. Bir topluma ait hukuk kurallarıyla o toplumun iktisadi, siyasi, kültürel yapısıyla ilgili bilgiler elde edilebilir.

Kronoloji


 Kronoloji, tarihi olayların zamanının belirlenmesinde 
ve sıralanmasında tarihe yardımcı olur. Zamanı tespit edilemeyen olayların doğru olarak değerlendirilmesi mümküm olmayacaktır. Kronoloji bilimi belli bir sistem içinde zamanın bölümlere ayrılmasını sağlayarak tarihi olayları sıralamaktadır. Dolayısıyla tarihi gelişmelerin birbiri üzerindeki etkilerinin ortaya konulmasına (olaylar arasında neden-sonuç ilişkileri kurulmasına) yardımcı olmaktadır.

Edebiyat


 Duygu ve düşünceleri söz veya yazı ile etkili 
bir biçimde anlatma sanatıdır. Tarih boyunca meydana gelmiş olaylar edebiyata konu olmuş, bu olayların günümüze kadar aktarılmasında edebiyat önemli rol oynamıştır.

Felsefe


 Felsefe doğru ve bilinçli düşünmeyi belirtiler 
arasındaki genel bağları kurmayı öğreten dünya görüşlerinin kavranmasına imkan hazırlayan bir bilim dalıdır. Tarihi düşünüş ve münasebetleri gösteren kolu ise Tarih Felsefesidir. Olayların doğru tahlili ancak o devrin felsefesini bilinmesiyle mümkün olur.

Paleografi (Yazı Bilimi)


 Paleografi eski yazıları okuma bilimidir. Tarih 
araştırmalarında bir toplumun dilini bilmek kadar kullandığı yazıyı da bilmek gerekir. Mezopotamya tarihi için çivi yazısının, Mısır tarihi için hiyerogliflerin (resim yazısı), Orta Asya Türk tarihi için Kök Türk Uygur ve Çin alfabelerinin, İslam tarihi için Arap alfabesinin, Avrupa tarihi için Latin alfabesinin bilinmesi gerekir.

Epigrafi (Yazıtlar Bilimi)


 Epigrafi anıtlar üzerindeki kitabeleri ve 
yazıları inceleyen bilim dalıdır. Filoloji ve paleografi bilimleri ile iş birliği içerisinde çalışır. Anıtlar üzerindeki kitabeler ait olduğu dönem hakkında önemli bilgiler verir. Örneğin Kök Türkler zamanında oluşturulan Orhun Kitabelerinde devletin siyasi, sosyal yapısı hakkında birtakım bilgi verilmiştir.

Sosyoloji (Toplum Bilimi)


 Sosyoloji toplumdaki sosyal kanunları ortaya 
koyar. Tarih ise geçmişteki olayları bu kanunları göz önünde bulundurarak inceler. Tarih araştırmalarında doğru sonuçlara varabilmesi için sosyoloji kanunlarının bilinmesine ihtiyaç vardır.

Filoloji (Dil Bilimi)


 Geçmişte veya günümüzde var olan dilleri 
inceler. Diller arasındaki bağları ve sözcük alış verişlerini araştırarak, toplumların kültürel alandaki gelişmişliklerini ve değişil kültürler arasındaki ilişkileri aydınlatır.

Diplomatik (Belgeler Bilimi)


 Devletler arasında yazışmaları inceleyen 
bilim dalıdır. Tarihsiz belgelerin tarihlendirilmesi, sahte belgelerin gerçeklerinden ayrılması gibi konular diplomatik biliminin kapsamına girer.

Nümizmatik (Para Bilimi)


 Nümizmatik eski paraları inceler. Bu paraların 
ait oldukları medeniyetlerle ilgili bilgi edinilmesinde tarih bilimine yardımcı

olur. Para üzerinde yer alan bazı yazılar devlet, hükümdar, devletin mali gücü gibi konularda tarihçiye önemli ipuçları verebilir.

İstatistik


 Belirli bir amaç için veri toplama, tablo ve 
grafiklerle özetleme, sonuçları yorumlama, özellikler arasındaki ilişkiyi araştırma ilkelerini

kapsayan bir bilimdir. İstatistiksel veriler, tarihi olayların değerlendirilmesinde önemli bir yere sahiptir. 

Ekoloji


 Canlıların birbirleri ve çevreleriyle ilişkilerini 
inceleyen ve doğanın korunmasına yönelik çalışmalar yapan bir bilim dalıdır.


 İnsanın üretim ve tüketim faaliyetlerinin 
doğanın dengesini bozması bu bilimin doğmasına neden olmuştur. Doğal dengedeki bu bozulma da insan yaşamı, olayların oluşumu ve tarihin akışını önemli bir şekilde etkilemiştir.

Kimya


 Karbon 14 metodu ile tarihi buluntuların 
madde yapısını inceleyerek ait oldukları zamanı belirler. Bu sayede uygarlık gelişimi daha iyi anlaşılır. Aynı zamanda belgelerin yada bulguların kimyasal özellikleri (kağıdın cinsi, kullanılan mürekkep, boyalar) incelenerek orijinal olup olmadığı hakkında değerlendirilmelerde bulunulur.

Sanat Tarihi


 Sanat tarihi kısmen arkeolojinin de metotlarını 
kullanarak son zamanlarda gelişme göstermiş bir bilim dalıdır. Sanat tarihi bir sanat eserinin sanatçısını ve sanatsal değerini, toplumun sanata karşı bakış açısını belirlemeye çalışır. Ayrıca toplumların kültür seviyelerinin, medeniyete katkılarının tespiti ve o toplumdaki sanatın geliştiği ortamın ayrıntılarıyla bilinmesi aşamasında tarih bilimine yardımcı olur.

Heraldik


 Heraldik armaları inceleyen bilim 
dalıdır. Armalarda tarihin aydınlatılmasında önemli rol oynadığı için heraldik, tarihin faydalandığı bilim dallarından biri olarak kabul edilmektedir. 

YAZAR: Fatih Saçak

Kocaeli Şehit Özcan Kan Fen Lisesi ve Gebze Teknik Üniversitesi İletişim Fakültesi 2018 Mezunu. Vatan Kocaeli Gazetesi editörü.

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

Halkalı Güneş Tutulması Nasıl Oluyor? Ateş Çemberi Güneş Tutulması Nedir?

2020 Haziran’da gerçekleşecek olan halkalı veya ateş çemberi güneş tutulması olayında ay güneşin tam ortasında …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir