10 Ağustos 2020 Pazartesi

Bekçilerle ilgili hazırlanan kanun teklifi komisyonda


Türkiye Büyük Millet Meclisi İçişleri Kurulunda, Çarşı ve Mahalle Bekçileri Yasau Öneriyi’nin ilk 9 maddesi kabul edildi. Önerinin kabul edilen maddelerine göre, çarşı ve mahalle bekçisi olarak istihdam edileceklerde aranan koşullara, çarşı ve mahalle bekçilerinin atama ve adaylık süreçlerine, vazife ve yetkileri ile çalışma biçimlerine ait temellerin tertip edilmesi kastediliyor. Öneriye göre, genel kolluk güçlerine destekçi olmak üzere emniyet ve jandarma teşkilatları bünyesinde silahlı bir kolluk olarak çarşı ve mahalle bekçileri istihdam edilecek. Emniyet ve jandarma teşkilatlarında istihdam edilen çarşı ve mahalle bekçilerinin amirleri iş hiyerarşileri içinde tespit edilecek. Çarşı ve mahalle bekçisi olarak istihdam edilmek için İçişleri Bakanlığınca çıkarılan idaremelikte tanımlanan usul ve temellere göre yapılacak giriş imtihanında galibiyetli olmak koşulu aranacak. Tertip Etmeye göre, imtihanlarda galibiyetli olan, vazifesini yapmaya mani teşkil edecek bir hastalık veya maniyi bulunmadığı sıhhat heyeti raporuyla tespit edilenler emniyet veya jandarma teşkilatlarına İçişleri Bakanının onayıyla aday memur olarak ceddilecek. Çarşı ve mahalle bekçilerinin adaylık süresi 1 seneden az 2 seneden fazla olamayacak. Adaylık süresi içinde verilen esas ve hazırlayıcı eğitimlerde galibiyetli olanların asaleten cetmeleri yapılacak. Adaylık süresi içinde esas ve hazırlayıcı eğitim devrelerinin her birinde zafersiz olanlarla adaylık süresi içinde hal ve hareketlerinde memurlukla bağdaşmayacak vaziyetleri, misyona devamsızlıkları tespit edilenlerin, aylıktan kesme veya kademe ilerlemesinin durdurulması cezası almış olanların memurlukla ilişikleri İçişleri Bakanının onayıyla kesilecek. Çarşı ve mahalle bekçileri, misyonlu oldukları mülki hudutlar içinde ulusun istirahat, sıhhat ve selametini sağlayacak. Bekçiler, yolda hasta olan, kazaya uğrayan, düşüp kalan ve genel vaziyeti haysiyetiyle desteğe fakir olanlara takviye edecek, desteğe lüzum dinlediği değerlendirilen, şiddet mağduru veya şiddete, istismara uğrama tehlikeyi taşıyan bayan ve çocukları, kimsesizleri, manilileri ve acizleri en yakın genel kolluk ünitelerine teslim edecek. Bekçilerle ilgili hazırlanan kanun teklifi komisyonda Bir mahalle, yer, yol veya cadde sormak için müracaat etenlere zorunlu bilgiyi verecek olan bekçiler, doğum, vefat, hastalık, kaza, yangın veya afet gibi ehemmiyetli, seri haller nedeniyle, yapılacak takviye isteklerinden eforu dahilinde olanları öncelikle yerine getirecek. Büyük risk talep eden yangın ve su baskını gibi afetlerde mahalle durgunlarını şipşak uyarmakla misyonlu olan bekçiler, cemiyet sıhhatini ve güvenliğini tehdit eden bir hayvana tesadüfüldüğünde verebileceği hasarları yasaklamak için bireyleri alandan uzaklaştıracak, alakalı genel kolluk ve belediyeyi gidişattan haberdar edecek. Çarşı ve mahalle bekçileri; vazife saatleri içinde görevlendirildikleri bölgede devriye hizmeti yürütecek, vazife bölgeleri içinde bulunan ev, iş yeri ve taşıtlar gibi mülklerin korunmasında sahipleri tarafından beceriksiz alınan ihtiyatları bitirdirtecek, kuşkulu vaziyet veya bireyleri bağlı bulundukları genel kolluk ünitelerine bildirecek, kamu kumpasını bozacak mahiyetteki şov, yürüyüş ve karmaşıklıkların önlenmesi emeliyle genel kolluk güçleri gelinceye kadar önleyici ihtiyatları alacak. Bekçilerle ilgili hazırlanan kanun teklifi komisyonda Uyuşturucu madde üretim edildiği, satıldığı veya kullanıldığından, kumar oynandığından ya da fuhuş yapıldığından kuşku edilen yerleri bağlı bulundukları genel kolluk ünitelerine bildirecek bekçiler, ulusun sükun ve istirahatini bozanları ve başkalarını rahatsız edenleri yasaklayacak, cadde, geçit ve alanları tıkayarak trafiğe mani olan araçları ve öbür manileri kaldırılmasını sağlayacak. Çarşı ve mahalle bekçileri, vazife bölgesi ve çalışma saatleri ile hudutlu olmak kaydıyla bireyleri ve taşıtları; bir kabahat veya kusurun işlenmesini önlemek, kabahat işlendikten sonra kaçan faillerin tutulmasını sağlamak, işlenen kabahat veya kusurların faillerinin kimliklerini tespit etmek, hakkında tutma emri ya da güçle getirme kararı verilmiş olan bireyleri tespit etmek, bireylerin yaşamı, beden tamlığı veya malvarlığı bakımından ya da cemiyete müteveccih mevcut veya olası bir riski önlemek emeliyle durdurabilecek. Durdurma yetkisinin kullanılabilmesi için mantıklı bir nedenin bulunması gerekecek. Aralıksız talep edecek, fiili vaziyet ve keyfilik oluşturacak biçimde durdurma operasyonu yapılamayacak. Çarşı ve mahalle bekçisi, vazifesini yerine getirirken kendisinin çarşı ve mahalle bekçisi olduğunu tanımlayan evrakı gösterdikten sonra, durdurduğu bireye durdurma nedenini bildirecek, durdurma nedenine ait sualler sorabilecek, kimliğini veya bulundurulması zorunlu öbür evrakların takdim edilmesini isteyebilecek. Bu şahıslara kimliğini kanıtlamada zorunlu basitlik gösterilecek. Evrakının bulunmaması, söylemede bulunmaktan sakınması veya asla ters beyanda bulunması dolayısıyla ya da sair surette kimliği tanımlanamayan birey yakalanarak gidişattan şipşak genel kolluk misyonluları haberdar edilecek. Durdurma süresi, durdurma nedenine temel teşkil eden harekâtın asıllaştırılması için lüzum dinlenen mantıklı müddetten fazla olamayacak. Durdurma nedeninin ortadan kalkmasıyla bireylerin ve taşıtların parçalamalarına izin verilecek. Bekçiler, durdurduğu birey üzerinde veya vasıtasında silah veya risk oluşturan öbür bir eşyanın bulunduğu hususunda yeterli kuşkunun varlığı halinde, kendisine veya başkalarına hasar verilmesini önlemek emeline müteveccih el ile dıştan hakimiyet dahil zorunlu ihtiyatları alabilecek. Bu emelle şahsın üzerindeki kıyafetin çıkarılması veya taşıtın, dışarıdan bakıldığında içerisi görünmeyen kısımlarının açılması istenemeyecek. Daha sonra AK Parti ve Milliyetçi Hareket Partisinin kabul edilen önergesiyle, çarşı ve mahalle bekçilerinin “durdurma ve kimlik sorma” yetkisini kapsayan madde, bahanesi yine tertip edilerek öneriye ilave edildi. Farklılık yapılmadan yine ihdas edilen maddenin bahanesinden, “Durdurulan birey üzerinde, kıyafetlerinden rastgele birisi çıkarılmaksızın, elle, yüzeysel olarak, yoklama şeklinde bir hakimiyet yapılabilir. Yoklama ve sıvazlama, durdurma sırasında, bekçinin hakimiyet emelli yapabileceği harekâtlardandır. Bu operasyon, kuşkunun güçlendiği vaziyetlerde yerine getirilecek bir önlemdir. Yoklama, misyonlu bekçi tarafından el ile şüphelenilen şahsın üstünün, mahremiyetine ve giysisinin ayrıntılarına vakıf olunmayacak ve kıyafeti çıkarttırılmayacak biçimde değişik noktalarına değilmek suretiyle hakimiyet edilmesini ve kabahat unsuru eşyaların bulunup bulunmadığının tanımlanmasını ifade etmektedir. Sıvazlama ise yoklama harekâtının, elin şahsın üstünden kaldırılmaksızın devamlı bir biçimde dolaştırılması suretiyle yerine getirilmesidir.” ifadeleri çıkarıldı. CHP Bursa Milletvekili Erkan Aydın, kabul edilen önergeye göre çarşı ve mahalle bekçilerine müteveccih “el ile dıştan hakimiyet” yetkisinin devam ettiğini söyleyerek, “Siz ellemeyi çıkarmamışsınız, sıvazlamayı çıkarmışsınız.” dedi. Çarşı ve mahalle bekçileri, kabahat işlenirken veya işlendikten sonra, henüz izleri alandayken; kuşkuluları tutmak, tuttukları kuşkuluların kendilerine veya başkalarına hasar vermelerini yasaklayıcı ihtiyatları almak, kabahat kanıtlarının kaybolmaması veya bozulmaması için zorunlu muhafaza ihtiyatlarını almak, varsa hadisenin şahitlerinin kimlik ve adres bilgilerini tespit ederek genel kolluk ünitelerine bildirmekle misyonlu ve yetkili olacak. Bekçiler, haklarında hapsetme veya tutma kararı çıkarılmış bireyleri gördükleri takdirde tutacak ve bağlı bulunduğu genel kolluk güçlerine teslim edecek. Çarşı ve mahalle bekçileri, güç ve silah kullanma yetkisine sahip olacak. İçişleri Bakan Takviyecisi Muhterem İnce, milletvekillerinin öneriye ait eleştirilerini cevapladı. Çarşı ve Mahalle Bekçileri Yasau’ndaki “Çarşı ve mahalle bekçi teşkilatı, en büyük mülkiye amirinin emrinde, genel zabıtaya destekçi, silahlı bir kuruluştur.” kararını andırdıran İnce, yeni tertip etmeye göre “çarşı ve mahalle bekçilerinin, emniyet ve jandarmaya bağlı bir kolluk üniteyi” olarak belirlendiğine dikkati çekti. İnce, “Kuruluştur.’ dersek ayrı bir teşkilatı korunmuş oluruz ama ‘Kolluğun altında, ona destekçi ünitedir.’ dersek, Emniyet ve Jandarma Teşkilatı’na destekçi olmak üzere oluşturulan bekçiler sınıfı olacaktır. Amiri de hiyerarşik açıdan birinin emniyet, ötekisinin jandarma olacak. Hadise bundan ibaret.” dedi. Öneriyle, çarşı ve mahalle bekçilerinin mesullük alanlarıyla alakalı tertip etme yapıldığını belirten İnce, “Öneride köylerle, belediyelerle, megakentlerle bir yönetimsel ayrım mevzubahisi değil. Türkiye’de emniyetin mesul olduğu bir alan var, jandarmanın mesul olduğu bir alan var. İkisinin uhdesinde, lüzum olduğunda çalıştırılmak üzere bekçiler atama ediliyor. Görev alanları muhakkak bir kavrayış içinde çalışacaklar.” diye konuştu. Çarşı ve mahalle bekçilerine ait 30 bin kadro bulunduğu bilgisini paylaşan İnce, “Şu anda 21 bin 300 etrafında doldurulmuş kadro, 8 bin ortamında da imtihana giren ama soyulmayan çarşı ve mahalle bekçisi var. Hepsi bu zati.” ifadelerini kullandı.                      

YAZAR: Ahmet Fırat

Gölcük Çakabey Anadolu Lisesi ve Bursa Teknik Üniversitesi İletişim Fakültesi 2019 Mezunu. Vatan Kocaeli Gazetesi editörü.

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

Bugün Günlerden Kabine Toplantısı Günü! – KPSS Haberleri

Bugün gerçekleşecek olan Kabine toplantısında Milli Eğitim Bakanı Ziya Selçuk’un okulların açılması durumunda nasıl tedbirler …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir